Hepimizin bildiği gibi işe alınma süreci zor ve stresli bir dönemdir. Özgeçmişimiz işveren için bir ön bilgi niteliğindedir. Asıl önemi olan ise mülakattır ; işe alınıp alınmayacağımıza karar verilen aşamadır ve bu yüzden büyük önem taşır. Mülakatın genel olarak içerdiği aşamaları şöyle sıralayabiliriz:
1.Adayla karşılıklı tanışma
2.Adayın özgeçmişini kısaca özetlemesi
3.Özgeçmişle ilgili anlaşılmayan konuların, ek bilgilerin ve detayların alınması
4.İşin gerektirdiği özelliklerin adaya uygunluğunun tespiti
5.Adayın beklentilerinin(ücret, sosyal imkanlar, çalışma koşulları, kurum ölçeği, çalışma
biçimi, mesai) detaylı olarak öğrenilmesi
6.Adaya süreç hakkında bilgi verilmesi.
Bütün bu aşamaları kolaylıkla atlatabilmek için birkaç yöntem sayabiliriz. Öncelikle kendimizi tanımakla işe başlamalıyız. Amaç ve hedeflerimiz neler? Niteliklerimiz neler? Bu firma için hangi niteliklere sahip olmalıyım? Bu iş için zayıf ve güçlü yönlerim neler? Önerilen pozisyona uygun tecrübem var mı? Bu sorulara kendinizi tatmin edecek cevaplar verdikten sonra yapmanız gereken profesyonel iş yaşantınızın her aşamasını, iş değişikliği tarihlerinizi, iş tanımlarını ve profesyonel başarılarınızı gözden geçirmektir. İş görüşmesi sırasında bir iş değişikliği tarihinizi veya üniversite bitirme derecenizi hatırlayamamak işveren üzerinde sandığınızdan daha olumsuz etkiler bırakacaktır. Fakat kendinizi tanımanın yanı sıra firmayı da iyi tanımanız yararlı olacaktır. Görüşme sırasında pozisyonu ve firmayı her yönüyle tanıdığınızı karşı tarafa hissettirmeniz ve bilgilerinizi birtakım örneklerle desteklemeniz size artı kazandıracak ve mülakatı yapan yönetici, firmaya, pozisyona olan ilgi dereceniz konusunda olumlu düşünceler içine girecektir. Firmayla ilgili bilmeniz gereken birkaç noktayı gözden geçirelim:
- Genel olarak şirket ve başvurduğunuz pozisyon için fikir sahibi olun,
- Firmanın geçmişi ve ekonomik yapısı hakkında bilgi edinin,
- Firmanın misyonu, pazar payı, piyasa itibarı, başlıca ürün veya hizmet çeşitleri, personel
sayısı ve devri ile ilgili bilgi toplayın,
- Eğer mümkünse mülakattan önce firmanın bir broşürünü edinin.
Görüşme öncesinde kurumu tanıyarak, iş hakkındaki düşüncenizi daha kolay biçimlendirirsiniz. Şirket hakkında bilgi edinmiş olduğunuzu fark eden görüşmeci, bunu, olumlu puan olarak kaydedecektir. Konu ile ilgili yayınları takip ederek, sektördeki son gelişmeler hakkında bilgi sahibi olmanız da görüşmeciyi olumlu yönde etkileyecek başka bir önemli noktadır.
İş görüşmesine gitmeden önce ise yapılabilecek bazı şeyler vardır. Bunlar:
- Mülakatı yapacak olan kişinin ismi ve pozisyonunu tam olarak öğrenin ve not alın.
- Eğer görüşmeye gideceğiniz şirkette tanıdıklarınız varsa sizinle görüşme yapacak kişinin şirket içerisindeki konumu ve sorumlulukları hakkında bilgi edinmeye çalışın.
- Görüşmeye gitmeden önce şirketin tam olarak yerini ve nasıl ulaşabileceğiniz konusunda emin olun.
- Görüşmeye giderken öncelikle görünümünüze özen gösterin. Temiz ve birbiri ile uyumlu kıyafetler giymeye, aksesuar seçiminiz, saç ve makyaj stilinizle sade olmaya çalışın.
- Firma hakkında yapmış olduğunuz araştırma ve sormak istediğiniz sorular ile ilgili notları yanınızda bulundurmayı unutmayın.
- Yanınızda mutlaka bir kalem ve not alabileceğiniz bir defter bulundurun.
- İş görüşmesine zamanında gitmeye özen gösterin. Her zaman için görüşme yerine erken varmak ve beklemek geç kalmaktan çok daha olumlu puan toplar. Eğer 5-10 dakika geç kalma gibi bir durumunuz varsa görüşme yapacağınız kişiyi bu durumdan haberdar etmelisiniz.
En son ve en önemli aşama iş görüşmesinde bulunduğumuz zamandır. Yapmamız ve yapmamamız gereken küçük ayrıntılara özellikle dikkat etmeliyiz : – Sizinle görüşme yapan yetkili ile kendinizden emin bir ifade ile el sıkışın ve hafifçe gülümseyin.
- İkram edilse bile asla sigara içmeyin.
- Size, oturulacak yer gösterilmesini bekleyin.
- Mülakat sırasında saate bakmamaya özen gösterin.
- Sorulara cevap verirken göz teması kurmaya özen gösterin. Eğer aynı anda birden fazla kişi iş görüşmesinde bulunuyorsa hepsi ile belli aralıklarla göz teması kurmaya çalışın.
- Dürüst olun ve sorulan sorunun cevabını bilmiyorsanız “bilmiyorum” demekten çekinmeyin.
- Bir çok soru ile karşılaşacaksınız. Olumlu ve olumsuz yönlerinizi anlatmanız gerekebilir.
- Daha önceki işinizden neden ayrıldığınızı, önceki işvereniniz için olumlu ve olumsuz değerlendirme yapmanız istenebilir. Kariyer hedefiniz ile ilgili detaylı bilgi istenebilir. Bu sorulara kısa ve net cevaplar verin.
- Kariyeriniz ile ilgili bilgi saklamayın ve yanıltıcı bilgi vermekten kaçının.
- Size soru sorma fırsatı verildiğinde sizin için önemli olacağını düşündüğünüz bazı konular hakkında bilgi edinmeye çalışın. Unutmayın ki iş görüşmelerinde sadece işveren adayı değil, aday da işvereni değerlendirir. Başvurmuş olduğunuz pozisyonun neden açık olduğunu öğrenin. Kime bağlı çalışılacağını ve departmanın çalışma sistemini öğrenin. Ücret, izin süreleri, sosyal haklar hakkında size iş teklifi yapılmadıkça soru sormayın.
- İş görüşmesinin ardından sizinle görüşme yapan kişiye teşekkür mektubu gönderin.
Doğru Sorulara Doğru Cevaplar Vermek Önemlidir
1.Kendinizden bahseder misiniz?
Kısaca özgeçmişinizin bir özetini, ayrıntılara girmeden, lafı uzatmadan aktarabilirsiniz.
2.Sizi neden tercih edelim?
Bu işe uygunluğunuzu gösteren bilgi, tecrübe, ve yetenekleriniz ve ve bunları firma için
nasıl kullanabileceğinizden bahsedebilirsiniz
3.Neden bu iş?
Kariyer hedeflerinizle uygun doğrultudaysa bu alanda uzmanlaşmak istediğinizden, değilse
bu faaliyet alanının kişiliğinize ve becerilerinize daha uygun olduğunu düşündüğünüzü
söyleyebilirsiniz.
4.Bir işte aradığınız özellikler nelerdir?
Gelişiminize katkıda bulunması, yeniliğe açık olma becerilerinizi kullanma ve kendi
hedeflerinize uygun hedefleri gerçekleştirme fırsatı vermesi bir işte aradığınız özellikler
olmalı.
5.Şirketimiz hakkında neler biliyorsunuz?
Mülakata gitmeden önce İnternetten, kitaplarda yada tanıdıklarınız aracılığıyla şirket
hakkında; İmaj, üretim, sektör, kurum kültürü, vizyonu hakkında bilgi toplamanız artı bir
puan olacaktır.
6.Önerilen pozisyondan anladığınızı tanımlar mısınız?
Mülakata gitmeden önce çağrıldığınız pozisyon ve görev tanımı hakkında ayrıntılı bir
araştırma yaparsanız bu soruyu kolayca cevaplayabilirsiniz.
7.Firmamızda ne kadar çalışmayı düşünüyorsunuz?
Unutmayın ki her firma uzun süreli çalışabilecek adaylar aramaktadır. Bunu da göz önünde
tutarak,firmaya katma değer getirmeye devam ettiğiniz ve sizin de kişisel gelişiminizin
sürdüğüne inandığınız sürece o firmada çalışmayı düşünebileceğinizi söyleyebilirsiniz.
8.Neden şu anki işinizden ayrılıyorsunuz?
Asla eski çalıştığınız firma hakkında kötü şeyler söylemeyin, dedikodu yapmayın.Genel bir
cevap vermeye çalışın. Buna karşılık iş tanımınızın hedeflerinize uymadığını, o firmada
hedeflerinizi gerçekleştirdiğiniz gibi genel cevaplar verebilirsiniz.
9.Şu anki ya da son görevinizde elde ettiğiniz en önemli başarılar nelerdir?
Gerçekten yapmış olduklarınızı bilgi ve becerilerinizi de katarak anlatabilirsiniz.
10.Neden şimdiye kadar başka bir işte çalışmaya başlamadınız?
Eğer kariyerinize uzun bir süre ara vermişseniz, amacınızın sadece bir iş bulmak değil
doğru işi bulmak olduğunu vurgulayabilirsiniz. Seçici olduğunuzu ve size en uygun işi
aradığınızı söyleyin.
11.Şu anki pozisyonunuzu bırakmayı daha önce düşünmüş müydünüz?
Eğer düşündüyseniz, orada kalmanızı sağlayan ne oldu? Böyle bir durum söz konusu ise, daha önce tam işi bırakmayı düşündüğünüz sırada size çekici gelebilecek bir başka görev ya da proje önerdiklerini ve bu yüzden daha uzun zaman o firmada kaldığınızı söyleyebilirsiniz. Ancak, işinizin size artık katma değeri olmadığını ve yeteneklerinizi başka bir pozisyonda daha verimle kullanabileceğinizi düşündüğünüzü söyleyin.
12.Başka ne tür işlerde ya da hangi firmalarda çalışmayı tercih edersiniz?
Kesinlikle ne iş olsa yaparım diye bir cevap vermeyin ama zamanın ve ekonominin
durumunu düşünerek uygun bir cevap verebilirsiniz.
13.Stresli ortamlarda rahat çalışabilir misiniz?
Daha önceki deneyimlerinizden örnekler vererek çalışabileceğinizi ve bunun da iş
hayatının bir parçası olduğunu bildiğinizi söyleyebilirsiniz.
14.Ekip çalışması size ne ifade ediyor?
Team-working günümüzde çok moda bir deyimdir ve herkes bunu kullanmaktadır.Asıl
önemli olan bunun neler sağlayacağını ve işinize nasıl uygulayacağınızı bilmektir.
15.Ne kadar maaş almayı düşünüyorsunuz?
Böyle bir soruya cevap vermeden önce en doğrusu başvurduğunuz sektördeki firmaların
çalışanlarına bu pozisyon için aşağı yukarı ne kadar ücret ödediklerini araştırmak olacaktır.
Eğer araştırma yapmadan gittiyseniz, eski işinizden aldığınız maaşın biraz üzerinde bir
fiyat istemeyi düşünebilirsiniz. Ancak bu da başvurduğunuz işin büyüklüğüyle ilgili bir
durumdur. Bir başka taktik, işverene bu pozisyon için ne aralıkta bir maaş düşündüklerini
sormaktır. Eğer mülakatı yapan kişi cevap vermezse sektörde sizin yapacağınız iş için ne
kadar maaş verdiklerini düşündüğünüzü söyleyin. Ne olursa olsun kendinize bir değer
biçmiş olduğunuzu göstermekte yarar vardır.
